Προληπτική Καρδιολογία

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως. Το 2023, η καρδιαγγειακή νόσος ήταν υπεύθυνη για 19,2 εκατομμύρια θανάτων ανά τον κόσμο, εκ των οποίων το 82% οφείλετο σε εμφράγματα του μυοκαρδίου και ισχαιμικά αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Εκτιμάται όμως ότι 80% περίπου των περιπτώσεων καρδιαγγειακής νόσου θα μπορούσε να έχει προληφθεί διά της τροποποιήσεως των παραγόντων κινδύνου.

Προληπτική Καρδιολογία είναι ο κλάδος της Καρδιολογίας που αποσκοπεί στην ελάττωση του κινδύνου υγιών ατόμων για ανάπτυξη καρδιαγγειακής νόσου (εμφράγματα, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια). Επιπλέον, σε ασθενείς με ήδη εκδηλωμένη καρδιαγγειακή νόσο, η Προληπτική Καρδιολογία αποσκοπεί στη μείωση του κινδύνου εμφανίσεως περαιτέρω καρδιαγγειακών επεισοδίων.

Πιο συγκεκριμένα, η Προληπτική Καρδιολογία αποσκοπεί στην εμπεριστατωμένη και τεκμηριωμένη εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου του εκάστοτε υγιούς ατόμου ή ασθενούς. Βάσει της εκτιμήσεως αυτής, παρέχονται εξατομικευμένες οδηγίες για τη βελτίωση του καρδιαγγειακού προφίλ και μείωση του κινδύνου εμφανίσεως καρδιαγγειακής νόσου.

Η εμπεριστατωμένη και τεκμηριωμένη εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου επιτυγχάνεται με την ενδελεχή αξιολόγηση των εξής στοιχείων:

1. Λεπτομερές οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου

2. Παραδοσιακοί παράγοντες κινδύνου (Υπέρτασις, Δυσλιπιδαιμία/Υπερχοληστερολαιμία, Σακχαρώδης Διαβήτης)

3. Παράγοντες κινδύνου σχετιζόμενοι με τον τρόπο ζωής (κάπνισμα, Μεταβολικό Σύνδρομο, μη υγιεινή/κακή διατροφή, έλλειψη ασκήσεως/καθιστικός τρόπος ζωής, παχυσαρκία)

4. Ηλεκτροκαρδιογράφημα

5. Δοκιμασία Κοπώσεως

6. Απεικονιστικές εξετάσεις καρδίας και μεγάλων αγγείων, όπως:

Triplex καρδίας
Εκτίμησις ασβεστώσεως στεφανιαίων αρτηριών (Coronary Artery Calcium scoring)
Αξονική Αγγειογραφία
Stress Echo
Σπινθηρογράφημα μυοκαρδίου SPECT (με κόπωση ή φαρμακολογικό)

7. Εξειδικευμένες βιοχημικές εξετάσεις αίματος, όπως:

C-reactive protein (CRP) υψηλής ευαισθησίας
Μέτρησις λιπιδίων στον ορό του αίματος (Ολική Χοληστερόλη, LDL-χοληστερόλη, HDL-χοληστερόλη, VLDL-χοληστερόλη, Τριγλυκερίδια)
Επίπεδα Απολιποπρωτεΐνης A1 (ApoA1)
Επίπεδα Απολιποπρωτεΐνης B (ApoB)
Επίπεδα Λιποπρωτεΐνης (α) [Lp(α)]
Μέτρησις και Χαρακτηρισμός σωματιδίων LDL & HDL

8. Εξειδικευμένες γενετικές εξετάσεις (Genetic testing) με αιμοληψία, όπου κρίνονται αναγκαίες, για την ανίχνευση ορισμένων παθολογικών καταστάσεων που αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο καρδιαγγειακής θνητότητος, όπως:

Genetic testing για Οικογενή Υπερχοληστερολαιμία (FH)
ApoE genotyping
Genetic testing για την ανίχνευση συγκεκριμένων single-nucleotide polymorphisms (SNPs) στα γονίδια IL-1b (rs16944 and rs1143634) και IL-1a (rs17561)
Genetic testing για Διατατική Μυοκαρδιοπάθεια (DCM)
Genetic testing για Υπερτροφική Μυοκαρδιοπάθεια (HCM)

Μετά την εμπεριστατωμένη και τεκμηριωμένη εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου του εκάστοτε υγιούς ατόμου ή ασθενούς παρέχονται εξατομικευμένες συστάσεις για τη βελτίωση του καρδιαγγειακού του προφίλ και μείωση του κινδύνου εμφανίσεως καρδιαγγειακής νόσου. Οι συστάσεις αυτές αφορούν στους εξής στόχους:

Εφαρμογή της πλέον συγχρόνου τεκμηριωμένης διαιτολογικής προσεγγίσεως, προσαρμοσμένης στο μεταβολικό προφίλ του εκάστοτε ασθενούς.
Εφαρμογή της πλέον συγχρόνου τεκμηριωμένης θεραπευτικής αγωγής.

Εκ των ανωτέρω προκύπτει σαφώς ότι η ανάπτυξη προτύπων κέντρων Προληπτικής Καρδιολογίας θα μπορούσε να συντελέσει αποτελεσματικά στη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου του πληθυσμού.

Κωνσταντίνος Ηλία Κοσμάς, M.D., Ph.D.
Ειδικός Καρδιολόγος – Λιπιδιολόγος
Αριστούχος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
DIPLOMATE OF THE AMERICAN BOARD OF CLINICAL LIPIDOLOGY
Επιστημονικός Συνεργάτης Υπολιπιδαιμικού Ιατρειου Β’ Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής
Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ»
Επιστημονικός Συνεργάτης Διαγνωστικού και Θεραπευτικού Κέντρου Αθηνών «ΥΓΕΙΑ»

cardiology-lipidology.net